Court of Appeals vernietigt straf om AI-video

U moet kunnen aantonen dat elk stuk bewijs of impact-materiaal dat u in een formele procedure inbrengt, authentiek, toegeschreven of synthetisch is, en u moet die classificatie vastleggen voordat het wordt gepresenteerd.

De aanleiding is een analyse van 7 oktober 2026 van het gebruik van AI-gegenereerde video's als slachtofferverklaring in strafzittingen, die stelt dat transparantie over het gebruik van AI niet volstaat om de betrouwbaarheid van synthetische inhoud te waarborgen. De zaak State v. Horcasitas betrof een manslaughter-veroordeling waar de familie bij strafbepaling een AI-video toonde waarin het overleden slachtoffer leek te spreken en te vergeven. De Arizona Court of Appeals handhaafde de veroordeling maar vernietigde de straf, omdat de synthetische weergave geen betrouwbare basis voor strafmeting bood. In onze beoordeling ligt hier een werkingsprincipe dat verder reikt dan rechtszaken: wie materiaal met emotionele of juridische gewicht inbrengt, moet eerst kunnen aantonen waar het vandaan komt en wat ervan echt is.

Hoe onderscheidt het hof authentieke van synthetische inhoud?

De rechter erkende dat echte opnamen van het slachtoffer toelaatbaar waren. De AI-gegenereerde beelden niet. Het verschil lag niet in de disclosure — het AI-gebruik was bekend — maar in wat de beelden presenteerden. Authentieke opnamen registreren een werkelijke gebeurtenis of uitspraak van de persoon zelf. Synthetische weergave daarentegen laat verzonnen woorden en beelden lijken alsof ze van die persoon afkomstig zijn. Het hof stelde vast dat de video ingebeelde gedachten, uitdrukkingen en vergeving als eerste-persoonsuiting presenteerde, terwijl het slachtoffer die woorden nooit had gesproken. Dit onderscheid is cruciaal: een label "gemaakt met AI" verandert niet wat het publiek ziet en voelt. De bron blijft onbetrouwbaar, ongeacht hoe eerlijk de disclosure is.

Welke drie categorieën materiaal moet u uit elkaar houden?

• Authentieke opnamen — registratie van een werkelijke gebeurtenis of directe uitspraak van de betrokken persoon zelf.
• Toegeschreven verklaringen — wat een nabestaande of getuige gelooft of namens iemand anders wil zeggen, maar herkenbaar als woorden van die persoon.
• Synthetische weergave — verzonnen woorden en beelden gepresenteerd als eerste-persoonsuiting van iemand die ze niet heeft gesproken.

Wat moet u vastleggen voordat impact-materiaal wordt getoond?

1. Classificeer elk fragment apart — bepaal voor elk onderdeel of het authentiek, toegeschreven of synthetisch is, en noteer dit voordat presentatie.
2. Bewaar generatie-instructies en bronbestanden — leg vast welk model, welke dienst en welke invoer voor synthetische inhoud zijn gebruikt.
3. Documenteer de bewaarketen — zorg dat originele bestanden, versies en wijzigingen traceerbaar blijven voor latere controle.
4. Eisen een attributie-label dat niet misleidt — zorg dat het label niet suggereert dat de persoon de woorden daadwerkelijk heeft gesproken.
5. Leg het betrouwbaarheidsoordeel per fragment vast — noteer in het proces-verbaal welke beoordeling de beslisser per fragment heeft gegeven.

Waarom volstaat transparantie niet?

In deze zaak was het AI-gebruik openbaar gemeld. Toch beïnvloedde de synthetische video de strafmeting zodanig dat het hof de straf vernietigde. De rechter behandelde de beelden als authentiek en overtuigend, hoewel ze verzonnen waren. Dit toont aan dat disclosure de psychologische werking van synthetische media niet opheft. Een stem en gezicht die lijken te spreken, oefenen invloed uit ongeacht wat het label zegt. De verdediging had daarom baat gehad bij een attributie-label dat duidelijk maakt dat de woorden niet van het slachtoffer afkomstig zijn, en bij bezwaar voordat de beelden werden getoond.

Hoe past dit buiten de rechtszaal?

Het principe dat het hof toepaste — onderscheid maken tussen authentieke, toegeschreven en synthetische inhoud — werkt in elke context waar digitaal materiaal beslissingen stuurt. Voor bestuurders, juristen en andere professionals geldt: de herkomst van een uitspraak is een eigen feit dat u apart moet toetsen. Dit sluit aan bij bredere governance-vragen rond AI en besluitvorming. Naarmate AI het verschil tussen echt en nagemaakt onzichtbaarder maakt, weegt de herkomst van informatie zwaarder. Wie emotioneel of juridisch zwaar materiaal laat meewegen, moet eerst kunnen aantonen waar het vandaan komt.

Tooling kan u helpen fragmenten te classificeren, bewaarketen in kaart te brengen en generatie-instructies op te slaan. Maar het oordeel of inhoud betrouwbaar genoeg is voor uw beslissing, blijft uw eigen verantwoordelijkheid. Geen systeem kan bepalen of een synthetische video geschikt is voor strafbepaling of voor welke andere doeleinden. Dat oordeel vereist professioneel inzicht in context, risico en gevolgen.