Digitaal procederen in handelsdagvaardingen
De Rechtspraak breidt digitaal procederen in dagvaardingszaken handel uit naar alle rechtbanken en drie gerechtshoven. Wat dat vraagt van dossierbeheer en controle.
U moet voordat u digitaal indient vastleggen welke zaak via welke route loopt, wie toegang heeft tot elk dossier, en welke versie van elk stuk wanneer is ingediend. Dit is geen technische aansluiting maar een interne beheersverplichting.
Een analyse van 9 oktober 2026 van digitaal procederen in handelsdagvaardingen stelt dat advocaten vanaf 12 oktober 2026 bij alle rechtbanken vrijwillig kunnen kiezen voor digitale indiening in dagvaardingszaken handel. De rechtbank Den Haag en het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden hebben dit traject sinds juni 2025 getest. In onze beoordeling betekent die vrijwilligheid dat de keuze hoe en wanneer uw kantoor overgaat niet door regelgeving wordt afgedwongen, maar dat maakt het juist een governance- en beheersvraagstuk dat u zelf moet oplossen.
Wat verandert er praktisch voor uw kantoor?
Vanaf 12 oktober 2026 kunnen advocaten zaken indienen via Mijn Rechtspraak voor alle rechtbanken, voor zaken met een roldatum van 28 oktober 2026 of later. Bij de gerechtshoven Amsterdam, Den Haag en 's-Hertogenbosch geldt dezelfde vrijwillige route voor zaken met roldatum 27 oktober 2026 of later. Papieren nasturing is dan niet langer nodig voor wie digitaal indient.
De uitbreiding is echter vrijwillig per zaak. Dit betekent dat binnen uw kantoor tegelijk papieren en digitale dossiers kunnen bestaan. Dat vereenvoudigt de technische aansluiting, maar maakt het beheer ingewikkelder. U kunt niet aannemen dat alle zaken voortaan digitaal lopen; u moet per zaak actief kiezen.
Welke beheersfouten moet u voorkomen?
- Vermenging van papieren en digitale sporen — wanneer beide routes tegelijk beschikbaar zijn, kan dezelfde zaak per ongeluk via beide kanalen worden afgehandeld.
- Onduidelijke verantwoordelijkheid voor indiening — als niet duidelijk is wie bevoegd is om stukken in te dienen, kunnen ongeautoriseerde personen toegang krijgen.
- Verlies van indienbewijs — zonder opgeslagen ontvangstbevestiging kunt u later niet aantonen wat en wanneer u heeft ingediend.
- Versiebeheer zonder controle — als u niet bijhoudt welke versie van een stuk wanneer is ingediend, wordt het onmogelijk om aantoonbaar te reconstrueren wat naar de rechter is gegaan.
- Toegang die niet periodiek wordt gecontroleerd — machtigingen die eenmaal zijn ingesteld kunnen verouderd raken of onnodig blijven bestaan.
Welke controles moet u kunnen aantonen?
- Documenteer per zaak welke indienerroute wordt gebruikt — leg vast of u digitaal via Mijn Rechtspraak indient of papieren nasturing doet, zodat geen dubbelspoor ontstaat.
- Wijs per zaak bevoegde gebruikers aan en gebruik individuele authenticatie — zorg dat alleen naamgenoemde personen kunnen inloggen en dat u kunt zien wie wat heeft gedaan.
- Controleer vóór de eerste indiening welke roldatum geldt — rechtbanken gebruiken 28 oktober 2026, gerechtshoven 27 oktober 2026; zorg dat u de juiste datum kent en dat u dit in het dossier vastlegt.
- Bewaar de ontvangstbevestiging van elke indiening als zelfstandig dossierstuk — dit is uw bewijs dat de indiening is ontvangen en wanneer.
- Onderhoud een onafhankelijk versieregister — houd bij welke versie van elk processtuk wanneer is ingediend, los van wat Mijn Rechtspraak registreert.
Hoe past dit in uw bestaande dossiercontrole?
Deze uitbreiding raakt dezelfde vraagstukken als AI in gevoelige workflows: versiecontrole, toegangsbeheer en aantoonbare reconstructie van wat wanneer is gebeurd. Het verschil is dat u hier zelf de regels stelt. De rechtspraak schrijft niet voor hoe u uw dossiers beheert; zij stelt alleen de digitale kanalen beschikbaar.
Behandel de overstap dus niet als een knop die u omzet, maar als een beheers- en controlekeuze. Uw kantoor draagt de verantwoordelijkheid voor bewijsvoering. Zonder de aanbevelingen hierboven in te voeren, wordt het onduidelijker wie wat heeft ingediend en welke versie wanneer is gebruikt.
Tooling kan u helpen versies op te slaan en toegang te loggen. Maar de keuze welke zaak via welke route loopt, wie bevoegd is, en hoe u uw dossier ordent, blijft uw eigen professionele oordeel.
Bronnen: Dit artikel is gebaseerd op berichtgeving en richtlijnen van De Rechtspraak, Rechtbank Amsterdam, De Rechtspraak, Raad voor de rechtspraak en Landelijk Overleg Vakinhoud Civiel, De Rechtspraak.
Geschreven door
Marit Halversen
Schrijft over AI-governance en regelgeving, met de nadruk op hoe verplichtingen neerslaan in architectuur in plaats van in papierwerk.