Welke AI-agentlogs bewaren na een incident

Organisaties die een incident met agentische AI melden, moeten voortaan kunnen aantonen welke agentacties en controlepogingen zij hebben vastgelegd en hoe lang zij die gegevens bewaren. Dit vereist een retentiematrix per systeem en per wet, niet één universele termijn.

Een analyse van 6 november 2026 van agentlogs en bewijsbewaring na een AI-incident stelt dat gereguleerde entiteiten na een gemeld incident agentlogs van agentacties en controlepogingen moeten bewaren. Het Britse Department for Science, Innovation and Technology heeft dit voorstel in een beleidsfiche vastgelegd, gericht op organisaties die agentische AI inzetten. In onze inschatting verschuift dit voorstel bewijsbewaring van een aanbeveling naar een mogelijke wettelijke verplichting, met directe gevolgen voor hoe je logs moet organiseren, beschermen en verwijderen.

Wat moet je na een incident bewaren?

Het Britse voorstel verplicht organisaties die een incident melden om relevante informatie vast te houden. Dit omvat de acties die de agent heeft uitgevoerd en de pogingen van operators om die agent te sturen of te stoppen. Het gaat niet om alle gegevens die een systeem genereert, maar om informatie die nodig is om het incident te reconstrueren en aan te tonen dat menselijke controle heeft plaatsgevonden of is geprobeerd.

De Britse National Cyber Security Centre voegt hieraan toe dat telemetrie nodig is voor realtime toezicht en onderzoek achteraf, en dat agentlogs gevoelige gegevens kunnen bevatten die tegen wijziging en verwijdering moeten worden beschermd. Waar mogelijk moet onveranderbare opslag worden gebruikt.

Welke bewaartermijnen gelden nu?

Hier ontstaat een belangrijk misverstand. De EU AI Act schrijft voor artikel 19 een minimumtermijn van zes maanden voor automatisch gegenereerde logs van high-risk AI-systemen voor. Deze termijn geldt echter niet voor elk AI-systeem of elke prompt, maar alleen voor een afgebakende categorie. Bovendien kan gegevensbeschermingsrecht, waaronder de AVG, een kortere of andere termijn vereisen.

Een universele bewaartermijn bestaat dus niet. In plaats daarvan moet je per systeem bepalen wat je bewaart, hoe lang, en op welke wettelijke grond. De Britse Government Functional Standard GovS 005 beschrijft een lifecycle-benadering: bij het uitfaseren van AI-componenten, modellen, prompts, outputs, agentlogs en afgeleide data moet een organisatie bepalen wat wordt bewaard, gearchiveerd, gemigreerd of verwijderd, in samenhang met eigen retentieschema's, informatiebeheer, beveiliging en toepasselijke wetgeving.

Welke risico's ontstaan door deze verschuiving?

Omdat het Britse voorstel bewijs van agentacties aan een gemeld incident koppelt, krijgen gereguleerde entiteiten een concreter bewaarrisico dan onder losse guidance. Dit betekent dat je nu al een incident hold moet inrichten die verwijdering opschort bij een gemeld of redelijk voorzien incident.

Omdat de EU AI Act zes maanden alleen voor high-risk-logs voorschrijft en gegevensbeschermingsrecht kan afwijken, loopt een organisatie met één standaardtermijn het risico tegelijk te lang én te kort te bewaren. Dit vereist dat je per systeem de retentiegrond en termijn vastlegt, in plaats van terug te vallen op een algemene zesmaandenregel.

Welke controles moet je kunnen aantonen?

De bewijswaarde van agentlogs valt of staat met integriteit. Een organisatie verliest haar reconstructie als agentlogs achteraf kunnen worden gewijzigd. Dit vereist:

1. Definieer per systeem en incidenttype wat u bewaart — bepaal welke agentacties, controlepogingen en systeemtelemetrie relevant zijn voor reconstructie en verantwoording.
2. Leg naast technische gebeurtenissen een gekoppeld beslisrecord vast — documenteer wie welke beslissing nam en op welk moment, zodat menselijke controle achteraf aantoonbaar is.
3. Bescherm integriteit en vertrouwelijkheid met minimale toegang — beperk wie agentlogs kan inzien en wijzigen, en gebruik onveranderbare opslag waar mogelijk.
4. Kies voor hashes, gesegmenteerde opslag of verwijzingen in plaats van volledige promptinhoud — volledige gevoelige promptinhoud is zelden noodzakelijk als bewijs en vergroot onnodig de privacyblootstelling.
5. Organiseer integriteitsbewijs voordat het eerste incident zich voordoet — zorg dat je kunt aantonen dat logs niet zijn gewijzigd, voordat je dit moet bewijzen.

Hoe begin je nu?

De Britse maatregelen zijn voorstellen, en de NCSC- en GovS 005-documenten zijn guidance en beleidskaders, geen Nederlandse wettelijke norm. Naar onze inschatting is de richting echter duidelijk genoeg om nu een verdedigbare retentiematrix op te stellen in plaats van te wachten op een vaste termijn die er niet komt.

Tooling kan je helpen logs vast te leggen, te beschermen en te zoeken, maar de keuze wat je bewaart, hoe lang, en op welke grond, blijft je eigen professionele verantwoordelijkheid. Die keuze hangt af van je systemen, je regelgeving en je incidentrisico's — niet van een standaardformule.